team spirit, cohesion, teamwork-2448837.jpg

Zeggenschap en mandaat bij verzuim

Met de uitleg wie er wanneer waarom ‘de baas’ bij verzuim is bevat deze blog niet alleen een uitwerking voor bedrijfsartsen, arbeidsdeskundigen en RSC register casemanagers en andere dienstverleners in de wereld van verzuim. In dit document worden de rollen van de diverse spelers zo beschreven dat het ook prima door de professionals van HR en door MT-leden kan worden gebruikt. 

Wie op LinkedIn of andere social media de berichten over verzuim leest loopt al gauw het risico om het overzicht kwijt te raken. Het wemelt van allerlei coaches, vitalogen en experts inzetbaarheid die de meest fantastische oplossingen claimen. In het bijgevoegde overzicht hebben ze echter geen plaats omdat hun werkzaamheden een meer preventief dan curatief karakter hebben. Preventie is niet hetzelfde als verzuim en we behandelen hier de belangrijkste spelers van het verzuimdomein.

Afbeelding: overzicht van de spelers, deelgebieden en zeggenschap.

De werknemer

We beginnen bij de werknemer omdat het hier uiteindelijk allemaal draait en op alle deelgebieden is de verzuimende werknemer niet alleen rechtstreeks betrokken maar heeft ook (tot een bepaalde mate) zeggenschap. Vandaar overal de groene vinkjes.

De werkgever

De werkgever heeft een kruisje (niet betrokken en geen zeggenschap) bij de medische beoordelingen en de verzuimbegeleiding. Wanneer we ‘Poortwachter’ analyseren dan kunnen we constateren dat de elementen die op de verzuimbegeleiding lijken eigenlijk deel uitmaken van de mogelijkheden en werkhervatting en daarom onder de Re-integratie vallen. De verzuimmelding bakent welleswaar het startpunt van het verzuim af maar is te beknopt en inhoudelijk te summier om de werkgever daarmee een volwaardige positie in de begeleiding toe te kennen.

Uiteraard weet ik dat er tal van werkgevers zijn, met name bij de overheid, die een andere mening zijn toegedaan en met het zogenaamde ‘Eigen Regie-model’ en het ‘Goede gesprek’ werken. Waar de leidinggevende bepaalt wie er wanneer naar de bedrijfsarts mag of toestemming voor interventies moet geven. Over deze onderwerpen staan op Verzuimdynamiek.nl meerdere blogs waarin wordt uitgelegd waarom deze modellen niet mogen en daarnaast alleen maar meer (hoger) verzuim als resultaat hebben. 

De bedrijfsarts

De professional die na de werknemer het meeste groene vinkjes, en op basis van wet- en regelgeving, het meeste zeggenschap en mandaat heeft. Voor alle duidelijkheid: voor het verzuim bepaalt alleen de bedrijfsarts en dus niemand anders of de werknemer arbeidsongeschikt is. Niet de huisarts, niet de arbeidsdeskundige of de arboverpleegkundige, niet de praktijkondersteuner of de casemanager in taakdelegatie en al helemaal niet de leidinggevende! 

Het tekort aan bedrijfsartsen kan door middel van Taakdelegatie in samenwerking met verschillende professionals worden opgelost. Dit kan door een samenwerking met de arboverpleegkundige, ook wel  praktijkondersteuner genoemd, die met name op het medische deel veel werk uit handen kan nemen. Omdat slechts een klein deel van het verzuim medisch is en er daarnaast enorm veel wet- en regelgeving van toepassing is kan de bedrijfsarts hiervoor de speciaal opgeleide register casemanager TD inschakelen. Beide professionals werken onder toezicht en verantwoordelijkheid van de bedrijfsarts en zijn niet geautoriseerd om op basis van eigen inzichten en bevindingen diagnoses te stellen of uitspraken te doen. Ook zijn er de laatste tijd toenemend arbeidsdeskundigen die van mening zijn dat ze van beide disciplines (medisch en wet- en regelgeving) voldoende weten om deze taken uit te kunnen voeren. Het zit echter niet in hun opleiding en een passende analogie is een buschauffeur, die mag zich ook geen piloot noemen omdat hij altijd 50 mensen van A naar B brengt.

De Casemanager Taakdelegatie (CMTD)

Deze professional heeft eerst een opleiding Regie op Verzuim afgerond waarin met name op de wet- en regelgeving en de kostenontwikkelingen omtrent verzuim wordt ingegaan. Nadat deze casemanager het diploma heeft behaald en zich heeft in geschreven bij het Register Specialistisch Casemanagement (RSC) mag de titel ROV achter de naam gebruikt worden.

De titel CMTD is van belang voor de bedrijfsartsen die met deze specialisten willen samenwerken omdat die alleen mag worden gebruikt door casemanagers die Regie op Verzuim en de specialisatie Taakdelegatie met goed gevolg hebben afgerond en ingeschreven staan bij de Faculteit Taakdelegatie het RSC. De samenwerkende bedrijfsartsen versterken zich zo met vele honderden uren studie en ervaring op het gebied van wet- en regelgeving binnen de domein van Verzuim en Arbeidsongeschiktheid. 

De operationeel casemanager

Een veel voorkomende misvatting is dat de CMTD ook 1 op 1 betrokken kan zijn bij het re-integratiedossier. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) was hier duidelijk over: de verzuimbegeleiding en de re-integratie kan en mag niet door een en dezelfde persoon worden begeleid. Daarom horen de aandachtsgebieden Re-integratie en Arbeidsvoorwaarden bij de werkzaamheden van de Operationeel casemanager en niet bij de CMTD. De operationeel casemanager ondersteunt met name de werkgever en heeft minimaal de opleiding Regie op Verzuim succesvol afgerond.

Arbeidsdeskundige

Deze professional is onmisbaar waar het de verbinding tussen het medisch deel, de mogelijkheden en werk(zaamheden) betreft. Daarvoor hebben ze een pittige opleiding gevolgd. Hoewel hun aandachtsgebieden; Re-integratie, UWV en Verzekeraars naadloos aansluiten op het medisch deel van de bedrijfsarts, -de interventies en de verzuimbegeleiding-, zijn ze niet opgeleid als arts of casemanager. Recent besloot UWV om de groep 60+ niet door de Verzekeringsartsen maar door arbeidsdeskundigen te laten keuren. Hierdoor ontstaat niet alleen een snelweg richting WIA (erg duur voor de werkgevers) maar ook een differentiatie in de afkeuringsgronden. Ondanks dat UWV ongetwijfeld het tegendeel zal gaan beweren zal het geen verrassing zijn dat deze groep (60+) bovengemiddeld vaak op arbeidskundige gronden arbeidsongeschikt bevonden zal worden. Voor werkgevers een beleidsmatig punt van aandacht bij de (medische) opbouw van het verzuimdossier voor de 58-plussers die zich ziek melden.   

De leidinggevende

Tja, slechts 1 vinkje en dat komt niet alleen omdat de leidinggevende bij verzuim niet alleen qua wet- en regelgeving op afstand moet staan. Een andere reden is dat het AP in haar document over de verzuimspelregels expliciet uitlegt waarom de rol van de leidinggevende ongewenst is (gezagsverhoudingen, etc.). Des te meer bijzonder dat de leidinggevende met name bij overheidsinstanties zo ongeveer alles schijnt te mogen: voor dokter spelen en werknemers zelf beoordelen. Interventies toestaan of weigeren, over allerlei privacy-gevoelige onderwerpen zoals de thuissituatie of andere privé-zaken met de werknemer in gesprek gaan. Tijdens het ‘goede gesprek’ is zelfs het medisch geheim geen probleem zolang er maar niets wordt opgeschreven (heet het). Het Eigen Regie-model is wat mij betreft een perfect voor beeld van grensoverschrijdend gedrag. Voor degenen die geïnteresseerd zijn; er staan op Verzuimdynamiek.nl meerdere blogs over dit onderwerp.

HR

Bij de professionals van HR staan juist weer heel veel vinkjes en daar is wat mij betreft werk aan de winkel: HR in Taakdelegatie. Een complex maar zeker niet onmogelijk onderwerp waar ik de komende tijd in het kader van de GO meer over ga schrijven. Het lastige voor de huidige HR-functionarissen is dat de diversiteit aan belangen van de verzuimende werknemer en de werkgever nogal eens kunnen botsen. Bij dergelijke botsingen ontstaat vaak complex en langdurig verzuim en HR zou eigenlijk extra tools moeten hebben om bij dergelijke botsingen in te kunnen zetten. De daarvoor noodzakelijke ‘onafhankelijkheid’ kan in de Taakdelegatie van een GO gevonden worden.   

Conclusie

Tot zover de uitleg over de verschillende spelers, hun rollen en bevoegdheden. Ongetwijfeld zal een aantal van de niet en wel genoemde spelers het oneens zijn met hun rol en/of bevoegdheden. Zoals gezegd staan er elders op de website van Verzuimdynamiek tal van blogs waarin niet alleen aanvullende informatie over de spelers en rollen te vinden is maar ook de diverse modellen en alternatieven uitgelegd worden. 

Bedankt voor je aandacht.

Groet, 

Herwin Schrijver

Beuren (Dsl), september 2023

Wil jij weten hoe AI impact heeft op verzuim? Schrijf je dan nu in voor de Workshop AI en Verzuim

Meer info
Foto van Herwin Schrijver

Herwin Schrijver

Herwin Schrijver is een Nederlandse expert op het gebied van casemanagement, verzuim en re-integratie. Hij was medeoprichter van CS Opleidingen (2009) en is initiatiefnemer van het platform Verzuimdynamiek, waarmee hij kritisch kijkt naar verzuimbeleid in Nederland.

Verzuimdynamiek is een initiatief van Herwin Schrijver en legt een (kritische) blik op verzuim én informeert professionals op het gebied van verzuim en re-integratie.

Bekijk Verzuimdynamiek regelmatig voor hoogwaardige artikelen en updates rondom verzuim en re-integratie anno 2026.

Verdiepen in AI in relatie tot verzuim?

Volg nu de Workshop “AI en Verzuim” aangeboden door onze partner Salgai in samenwerking met het RSC. 

Gerelateerde artikelen

Het vroege gesprek: voorkomen vóór verzuim (Deel 2/3)

In deel 2 van de serie ‘De drie verzuimgesprekken’ staat het vroege gesprek centraal: een preventieve gespreksvariant die vóór de verzuimmelding plaatsvindt, op vrijwillige basis. Zeven vergelijkingspunten met het goede gesprek — én eerlijke kanttekeningen bij de beperkingen.

Lees verder
vroege-gesprek

Het “goede gesprek”: hoe goed is het eigenlijk? (Deel 1/3)

In deel 1 van de driedelige serie ‘De drie verzuimgesprekken’ legt Herwin Schrijver de structurele beperkingen van het goede gesprek bloot. Timing, verplicht karakter, ongelijkwaardigheid en een te smalle doelstelling: het klassieke verzuimgesprek kent meer nadelen dan de meeste organisaties beseffen.

Lees verder

Verzuim uitstellen

De opkomst van AI en digitalisering zorgt voor ingrijpende veranderingen in werk, functies en organisaties. Vooral bij grote werkgevers kunnen reorganisaties, onzekerheid en baanverlies leiden tot stress, uitval en langdurig verzuim. In Nederland zijn de financiële risico’s daarvan groot door twee jaar loondoorbetaling en langdurige WGA-lasten. Juist daarom is het riskant dat veel werkgevers verzuim nog steeds pas serieus benaderen ná een ziekmelding. Deze blog laat zien dat er vóór die fase veel meer mogelijk is: meer inzicht in persoonlijke wensen van werknemers, preventieve begeleiding, betere training van HR en leidinggevenden en veilige, anonieme gesprekken met onafhankelijke experts. Wie verzuim echt wil beperken, moet eerder in beweging komen en mensgericht handelen in plaats van alleen het verplichte proces volgen.

Lees verder