We starten deze blog met een korte explainer video van Sara van Verzuimdynamiek. Zij legt in een paar minuten uit wat het nieuwe Time-outprogramma inhoudt en waarom we dit samen met Otherside at Work ontwikkelen. De uitgebreide toelichting lees je daarna verderop in deze blog.

Onze Europese arbeidsmarkt verandert in rap tempo. Vooral in Nederland lopen werkgevers een uitzonderlijk hoog financieel risico bij verzuim. Waar in andere EU-landen een werkgever gemiddeld zes weken loon doorbetaalt, zijn Nederlandse werkgevers verplicht om twee jaar loon door te betalen én dragen ze vaak nog jarenlang de lasten van een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Een simpel rekenvoorbeeld maakt het verschil duidelijk. Stel: een werknemer met een jaarsalaris van €50.000,- valt uit met een burn-out en belandt na twee jaar volledig in de WGA (80/100 AO). Dan kan dit de werkgever ruim € 235.000,- kosten. Hoeveel betaalt de werkgever in andere EU-landen? Ongeveer € 5.769,-.

Dat verschil is gigantisch en bestaat al jaren. Toch lijkt er nu een nieuwe ontwikkeling op komst, die deze scheefgroei nog urgenter maakt.

Een nieuw risico: inkomenszekerheid als verzuimreden

Tot nu toe waren we gewend verzuim te koppelen aan ziekte of gebrek. Maar er komt een nieuwe reden bij: inkomenszekerheid.

De razendsnelle opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) zal de komende jaren honderdduizenden banen in Europa doen verdwijnen. Microsoft deed hier reeds ook onderzoek naar. Voor veel werknemers betekent dit simpelweg: geen werk, geen inkomen, geen zekerheid. En juist in die situatie blijkt ons Nederlandse verzuimstelsel opeens een aantrekkelijke uitweg.

Want het Nederlandse model maakt dat buitengewoon verleidelijk:

• De oorzaak van de ziekmelding doet er niet toe (Wet verbetering poortwachter).
• Werknemers genieten 2 tot 3 jaar inkomenszekerheid.
• Voor oudere werknemers (58+) is de toegang tot de WIA relatief eenvoudig – en dat kan inkomenszekerheid tot pensioen opleveren.

Het gevolg? Verzuim wordt niet langer alleen een medische kwestie, maar ook een sociaal-economische vluchtroute. Voor werkgevers betekent dit een significant risico op een ongekende extra kostenexplosie.

Twee keuzes voor werkgevers

Werkgevers staan daarmee voor de volgende strategische keuze:

1. Afwachten en doorgaan zoals nu, met alle risico’s en stijgende kosten die daarbij horen.
2. Vooruitkijken en een extra fase inrichten waarin preventie, dialoog en mensgericht beleid centraal staan.

Die extra fase kan op drie manieren worden ingezet:

• Time-out: vóórdat er officieel sprake is van verzuim.
• Navigatie: naast de reguliere verzuimbegeleiding.
• WIA-coach: in de aanloop naar de WIA-keuring.
• VoorUitzicht: een overgangsplan van de verdwijnende functie naar nieuw werk.

Time-outbeleid: buiten de dwangbuis van de Wvp

Het unieke aan een Time-outbeleid is dat het ruimte maakt voor een gesprek zonder dat dit direct als verzuim wordt geregistreerd. Dat klinkt klein, maar het effect is groot.

Vandaag de dag geldt dat elke arbeidsrechtelijke stagnatie door de Wet verbetering poortwachter automatisch als verzuim wordt gezien – zelfs als er helemaal geen sprake is van ziekte. Dan volgt meteen de dwingende reeks verplichte stappen en vinkjes. In die aanpak raakt de werknemer zelf vaak uit beeld; de regels zijn leidend, niet de mens.

Met een Time-out wordt dat patroon doorbroken. Het gesprek met de werknemer staat centraal, de regels niet. Dat geeft zowel werknemer als werkgever de kans om samen te kijken naar oplossingen, nog voordat de verzuimcarrousel begint te draaien.

Digitale ondersteuning: het Time-out programma van Otherside at Work

Zo’n nieuwe manier van werken vraagt natuurlijk om meer dan alleen beleidsmatige afspraken en goede wil. Er is, naast het bestaande verzuimsysteem, een aanvullend systeem nodig dat het beleid bij de werkgever ondersteunt en faciliteert. Daarom gaan Otherside at Work (OaW) en Verzuimdynamiek samenwerken om een digitaal Time-out programma te bouwen. Dit systeem helpt de betrokken partijen en personen bij het aanvragen, plannen en monitoren van gesprekken en interventies. 

Belangrijke kenmerken zijn:

• Aanvraag- en planningsmodule: zowel werknemers als leidinggevenden kunnen eenvoudig een Time-out gesprek aanvragen.
• Casemanager: een speciaal opgeleide professional begeleidt de gesprekken en registreert afspraken.
• Veilige omgeving: vertrouwelijkheid, privacy en gebruiksvriendelijkheid staan centraal.
• Integratie: het systeem sluit aan bij bestaande HR- en verzuimprocessen.

Zo ontstaat een laagdrempelig en mensgericht instrument dat voorkomt dat elk probleem zoals nu automatisch in de verzuimkoker belandt.

De rol van nieuwe professionals

Een digitale oplossing alleen is niet genoeg. Er is ook behoefte aan nieuwe rollen en vaardigheden. Denk aan casemanagers PDI (preventie, dialoog, interventie), HR-professionals die vanuit taakdelegatie gaan werken en zelfs een nieuwe functie: de medisch accountant.

Zij zorgen ervoor dat gesprekken niet alleen veilig, maar ook effectief verlopen. Niet de kennis, maar de vaardigheden van deze professionals staan centraal: luisteren, begeleiden, vertrouwen wekken en waar nodig doorverwijzen naar vervolgstappen.

Het is precies deze menselijke dimensie die het verschil maakt met de steeds verder geautomatiseerde Wvp-processen, die binnen afzienbare tijd grotendeels door AI zullen worden overgenomen.

Samen bouwen vanaf september

Otherside at Work, Verzuimdynamiek en gelieerde partners starten in september met de eerste concrete stappen. Dat betekent:

• de ontwikkeling van het digitale Time-out programma,
• pilots bij grotere werkgevers,
• en de opleiding van nieuwe casemanagers PDI.

Zo ontstaat er een stevig fundament waarop werkgevers en werknemers samen kunnen bouwen aan een gezondere, meer toekomstbestendige werkomgeving.

Tot slot

We staan aan de vooravond van spannende en uitdagende tijden. De risico’s zijn groot, maar de mogelijkheden ook. Door preventief te werken, ruimte te maken voor echte werknemersgesprekken en gebruik te maken van nieuwe tools en professionals, kunnen we samen een omslag maken.

Ons doel is helder: de toekomstige verzuimkosten beheersbaar houden en tegelijk werknemers tijdig de juiste ondersteuning geven om zo ‘buiten het verzuim’ te houden. Hierbij kiezen we voor een nieuwe invalshoek: niet reactief en juridisch gedreven, maar preventief en mensgericht.

Heb je vragen of wil je meer informatie? Neem dan contact op via Verzuimdynamiek.nl of Kompetanse.nl , daar staan onze contactgegevens.

Groet,
Herwin Schrijver

Mede-initiatiefnemer Mensgericht Casemanagement